Rabobank Cijfers & Trends

Een visie op branches in het Nederlandse bedrijfsleven.
40e jaargang editie 2016/2017


Reisorganisatie en -bemiddeling

  • VOLUME
  • SENTIMENT
  • PROGNOSE

VOLUME

1 tot 3% licht groeiend

SENTIMENT

Negatief

PROGNOSE

Negatief

Perspectief

Competitief speelveld
Voor 2017 verwacht de Rabobank een groei van 2 tot 3% in de Nederlandse reismarkt. De aantrekkende economie zorgt voor hogere consumentenbestedingen en we gaan weer graag op vakantie. De sector blijft echter zeer gevoelig voor conjuncturele schommelingen en negatieve ontwikkelingen in bepaalde bestemmingslanden zoals Egypte en Turkije. Sowieso is de consument kritisch ten aanzien van vakantie-uitgaven en altijd op zoek naar de scherpste prijs. Men stuurt strakker op kortingen en de vele online boekingsplatforms (OTA’s) maken dit ook mogelijk. Ook wordt steeds vaker rechtstreeks bij de aanbieders van logiesaccommodaties en vliegtickets geboekt. Tegelijkertijd willen consumenten uniek zijn en blijven en daarbij zelfstandig reizen samenstellen en personaliseren. Dit alles leidt tot een zeer competitief speelveld en een verschuiving van de vraag van de traditionele reisbureaus en -organisaties naar opkomende, disruptieve, online aanbieders. Ondanks het groeiende marktvolume dus een negatief sentiment.

Toenemende concurrentie
De prognose voor de lange termijn is eveneens negatief. De consument blijft op vakantie gaan, maar de markt is volwassen geworden en zal nog maar beperkte groei kennen. De concurrentie van direct sellers (logiesaccommodaties, vliegmaatschappijen) en branchevreemde spelers (retailers, boekingssites) neemt structureel toe, samen met de groeiende mogelijkheid om wereldwijd online te boeken. De grote ketens reageren op deze toenemende concurrentie door te investeren in verdere schaalgrootte via overnames, het aangaan van samenwerkingsverbanden met direct sellers en door het schrappen van de grote diversiteit aan merken die zij voeren. Er is zoveel keuze dat de grote uitdaging is om onderscheidend te blijven. Reisbureaus moeten hierop inspelen door zich te specialiseren en hun offline- en online dienstverlening te integreren. Voor touroperators geldt dat zij grip moeten houden op verblijf, vervoer en controle over de distributie. Geavanceerde ICT-toepassingen zijn van levensbelang om het consumentengedrag goed in kaart te brengen. Uiteindelijk ontstaat een uiterst diverse sector, met zowel gespecialiseerde nichespelers als grootschalige volumeaanbieders. Klanten zijn dan grofweg in twee groepen te verdelen: zij die ontzorgd willen worden via totaalpakketten, en zij die zich willen onderscheiden door een eigen reis samen te stellen. Uitgebreide kennis, maatwerkoplossingen en persoonlijke aandacht zijn hierbij van essentieel belang.

 

Trends

  • Consumenten zoeken in toenemende mate een andere manier van vrijetijdsbesteding; het traditionele werken van 9 tot 5 verdwijnt, net zoals de behoefte om in vaste dienst voor een werkgever te werken. Werken en vrije tijd smelten samen en we gaan vaker en korter op vakantie of een weekendje weg. Tegelijkertijd hechten we minder waarde aan bezit, zoeken we meer variatie en beleving en is online en offline voor nieuwe generaties één, waardoor de impact van social media en online communities toeneemt;
  • Toenemende consolidatieslag: touroperators, reisbureaus en boekingssites groeien verder in elkaar; internet is het dominante verkoopkanaal voor reizen;
  • Opkomst van een groeiend aantal nichespelers; toenemende specialisatie en personalisatie;
  • Impact van reviewsites groeit. Ook groeit de impact van reisbloggers en -vloggers op de keuze van de consument voor een reisbestemming;
  • Meer aandacht voor dynamic packaging waarmee consumenten zelf hun maatwerkreis kunnen samenstellen. In het verlengde hiervan de behoefte aan zogenaamde Mix & Match vakanties: gedurende één vakantie meerdere bestemmingen aandoen en meerdere type vakanties beleven;
  • Consumenten boeken steeds later; toenemende afhankelijkheid van goed weer;
  • Hybride consumentengedrag; consument kiest of voor een zo scherp mogelijke prijs, of voor een unieke beleving en maatwerk.

 

Kansen & Bedreigingen

  • Reisbureaus moeten online en offline integreren. De manier van boeken wordt steeds meer hybride. Reviews worden doorslaggevend in de keuze van de consument;
  • Opkomst van groeps- en familiereizen neemt nog steeds toe, voor iedere doelgroep is er inmiddels een groepsreis;
  • Meer aandacht voor duurzaamheid en gezondheid in de reisbranche;
  • De belangrijkste factor bij reisbureaus is het personeel. Deskundigheid en betrokkenheid bieden onderscheidend vermogen;
  • Toenemende specialisatie versus het realiseren van voldoende schaalgrootte;
  • Het reisgedrag is sterk conjunctuur afhankelijk, zowel wat betreft frequentie als bestemming;
  • Calamiteiten (zoals natuurrampen) en onrustige politieke situaties in landen vormen een risico voor nichespelers die gespecialiseerd zijn in bepaalde landen;
  • Toenemende concurrentie vanuit branchevreemde partijen (detailhandel, review- en boekingssites), direct sellers (vliegmaatschappijen, logiesaccommodaties) en samenwerkingsverbanden tussen deze partijen;
  • Macht in de keten wordt verlegd naar een kleine groep van grote spelers met toenemende schaalgrootte.

De kernactiviteit van de bedrijven in de branche omvat de organisatie van reizen (touroperators e.d.) en/of de bemiddeling in reizen (reisbureaus of reisagentschappen).

Vraag

Na dalingen in voorgaande jaren is het aantal vakanties in 2016 weer gegroeid. In totaal ondernamen Nederlanders ruim 35,5 miljoen vakanties: 17,6 miljoen vakanties in eigen land en 17,9 miljoen in het buitenland. De bestedingen aan vakanties namen af met 2&. De totale bestedingen aan vakanties daalden naar 15,7 miljard euro. Dit blijkt uit de jaarresultaten van het ContinuVakantieOnderzoek (CVO) van NBTC-NIPO Research.

Zo’n 12,8 miljoen Nederlanders zijn in 2016 een of meerdere keren op vakantie geweest (81% van de bevolking). Dit betekent een lichte stijging (+100.000) ten opzichte van 2015. De Nederlanders die op vakantie gingen deden dit ook iets vaker dan in 2015.. In totaal werden 35,5 miljoen vakanties ondernomen in binnen- of buitenland. Dit aantal is 1% hoger dan in 2015. Het aantal buitenlandse vakanties daalde licht en het aantal binnenlandse vakanties steeg.

In totaal hebben Nederlanders in 2016 zo’n 15,7 miljard euro aan vakanties uitgegeven, waarvan zo’n 12,6 miljard in het buitenland en 3 miljard in eigen land. Ten opzichte van 2015 zijn de totale vakantiebestedingen met 250 miljoen euro gedaald (-2%). Van deze relatief sterke stijging profiteerden het eigen land (+2%), aan buitenlandse reizen besteedden de Nederlanders 3% minder.

Reiziger zoekt en boekt vakantie digitaal
Naar schatting 75 tot 80% van de consumenten oriënteert zich digitaal op de vakantie, waar 13% ook afgaat op de mening van vrienden en familie. Zo’n driekwart van alle boekers kiest uiteindelijk voor een buitenlandse vakantie, de overige 25% viert vakantie in eigen land. Dat blijkt uit een onderzoek van GfK, onder zo’n 6.500 personen die een vakantie hebben geboekt via een ANVR-reisonderneming of op andere wijze. Verder blijkt dat bij pakketreizen zo'n 20% het liefst via een reisbureau boekt. Voor vakanties in het buitenland blijven pakketreizen de meest gewilde samenstelling (40%), waarbij dan vooral gekozen wordt voor een hotelovernachting. Van alle strandvakanties boekt zelfs 70% een pakketreis, en naar Griekenland en Turkije is dat meer dan 80% (bron: ANVR.nl).

Volgens het ContinuVrijetijdsOnderzoek blijft het aantal samengestelde vakanties blijft groeien. Dit zijn reizen waarbij het vervoer en verblijf bij verschillende aanbieders worden geboekt. In de afgelopen 10 jaar is dit aandeel verdubbeld. Tegelijkertijd is het op de bonnefooi reizen steeds minder populair en ook de verkoop van de pakketreis loopt wat terug. Over het algemeen blijkt dat vakanties vaker van tevoren worden geboekt.

Tabel Vakanties van Nederlanders: Kerncijfers

Onderwerp2012 2013 201420152016
Aantal deelnemers aan vakanties (x 1 mln)12,812,8 12,712,712,8
Vakantiedeelname (%)8181 79,58081
Totaal aantal vakanties (x 1 mln)36,835,6 35,135,135,5
Binnenlandse vakanties (x 1 mln)18,117,5 17,21717,6
Uitgaven aan binnenlandse vakanties (x 1 mld euro)2,92,8 2,833
Buitenlandse vakanties (x 1 mln)18,618,1 17,918,118
Uitgaven aan buitenlandse vakanties (x 1 mld euro)12,912,6 12,61312,6

Bron: CBS, NTBC/NIPO

Aanbod

Jaarlijks wordt de Top 50 van de Nederlandse Reisbranche uitgebracht door TravMedia. In de recentste versie van oktober 2016 bezet TUI Nederland, net als voorgaande jaren, de koppositie, met BCD N.V. (bestaande uit zakenreisorganisatie BCD Travel en online travel agent Travix) als goede tweede. Corendon handhaaft zich in de top-3 van de ranglijst met de vijftig grootste reisbedrijven van Nederland.

Aantal bedrijven

 20132014201520162017
Reisbureaus, reisorganisatie en -info (SBI 79)4.3354.4804.6304.8805.020

Bron: CBS

Bij ANVR aangesloten bedrijven:

 2011201220132016
Touroperators217232226270
Reisagenten (incl. filialen)1.3671.2391.058

1.100

 

Zakenreisagenten123115119

Bron: ANVR