Rabobank Cijfers & Trends

Een visie op branches in het Nederlandse bedrijfsleven.
40e jaargang editie 2016/2017


Universele autobedrijven

  • VOLUME
  • SENTIMENT
  • PROGNOSE

VOLUME

-1 tot 1% stabiel

SENTIMENT

Gematigd positief

PROGNOSE

Negatief

Perspectief

Totale reparatie en onderhoudsmarkt staan onder druk
De Rabobank verwacht voor 2017 een lichte volumestijging van circa 1% bij de universele autobedrijven dankzij de nog voortdurende inhaalslag voor uitgesteld onderhoud en dankzij de stijgende verkoop van occasions via de autobedrijven. Op de middellange en lange termijn zal de aftersalesmarkt de dalende trend hervatten door de verbeterde techniek, langere onderhoudsintervallen, minder zakelijk afgelegde kilometers en de opkomst van de volledig elektrische auto. Daarnaast zal het wagenpark stabiliseren en is het kostenbewustzijn van de veranderende consument toegenomen.

Professionalisering nodig
De dynamiek in de aftersalesmarkt is groot. Universele autobedrijven zijn dominant in deze markt maar verliezen marktaandeel. Daarnaast speelt de schaalvergroting bij de groothandel in onderdelen en groeit de populariteit van garageformules. Het universele autobedrijf zal rekening moeten houden met toenemende competitie in de markt. Merkdealerbedrijven worden steeds actiever op de aftersalesmarkt; intermediairs bemiddelen voor onderhoudswerkzaamheden en leasemaatschappijen en fleetowners zijn steeds vaker bereid om uit kostenoverweging voor aftersales over te stappen naar een universeel garagebedrijf. Wel stellen zij eisen aan kwaliteit en uniforme klantbediening. Het is dus zaak dat ondernemers de lokale marktkracht van hun universele autobedrijf benutten en inspelen op die veranderde markt. Dit vraagt om strategische keuzes, een passende combinatie van clicks en bricks en professionaliteit door samenwerking of aansluiting bij een van de garageformules.

 

Trends

  • Prijs en gebruikskosten van de auto worden steeds belangrijker: Mede door de transparantie in de markt kan de consument zijn keuze baseren op meer dan alleen de aanschafprijs van de nieuwe of gebruikte auto. Ook onderhoudskosten worden steeds beter inzichtelijk en daarmee ook de totale gebruikskosten van de auto als mobiliteitsvorm;
  • De markt verschuift langzaam van bezit naar gebruik: Een groeiend aantal consumenten vindt het bezit van een auto niet langer vanzelfsprekend. Functionaliteit en mobiliteit zijn belangrijker dan het bezit, vooral bij jongeren. Factoren die hierbij een rol spelen zijn de toegenomen mogelijkheden van autodelen, private lease en de gestegen kosten van autobezit (hogere belastingen, brandstof en parkeertarieven);
  • Technologie is de aanjager van verandering: Technologische ontwikkelingen bepalen steeds meer de koers in de branche: van de connectiviteit van de auto tot aan de volledig zelfrijdende auto’s. De technologische ontwikkelingen hebben ook impact op de positie van het universele autobedrijf in de markt. Want de macht in de markt is mede gerelateerd aan controle over data, informatie en klantinterface. De universele autobedrijven moeten continu werken aan beschikbaarheid van technische data en opleiding van personeel om in staat te zijn verantwoord onderhoud te verrichten aan auto’s;
  • Elektrificatie van het wagenpark is nog klein maar zal de komende jaren sterk gaan groeien. De impact van hybride auto’s zal nog beperkt zijn doordat deze auto’s nog steeds onderhoud nodig hebben voor beide aandrijflijnen. Echter, de impact van volledig elektrische auto’s zal heel groot zijn aangezien aan deze auto’s door het lagere onderhoud zo’n 75% minder aan aftersales kan worden verdiend.

 

Kansen en bedreigingen

Kansen

  • Garageformules willen steeds vaker afspraken maken met leasemaatschappijen over aftersalescontracten;
  • Professionalisering van universele autobedrijven zorgt voor een hogere kwaliteitsbeleving en meer vertrouwen bij de consument;
  • De import van gebruikte auto’s stijgt door het (te) geringe binnenlandse aanbod;
  • Specialisatie in (verkoop en) onderhoud van elektrische auto’s zou onderscheidend vermogen kunnen bieden;
  • De opkomst van intermediairs zorgt voor prijstransparantie en druk op marge voor aftersales;
  • Onderscheiden op transparantie en duurzaamheid.

Bedreigingen

  • Merkdealers richten zich vaker op berijders van oude(re) auto's voor aftersales;
  • Door de verbeterde techniek en elektrificatie gaat de gebruikte auto langer mee;
  • Leasemaatschappijen zijn actiever met remarketing via diverse kanalen (ook particulier en internationaal). Hierdoor daalt het aanbod van gebruikte auto’s;
  • Onderhoud aan nieuwe auto’s wordt steeds complexer en vraagt om significante investeringen in specialistisch (en merkgebonden) onderhoudsapparatuur.

Universele autobedrijven zijn de onafhankelijke (niet-merkgebonden) autobedrijven. De activiteiten bestaan uit de handel in personenauto’s met veelal tevens reparatie en onderhoud aan personenauto’s en bestelauto’s, soms ook met schadeherstel, handel in onderdelen.

Vraag

De belangrijkste vraagbepalende factoren voor de universele autobedrijven zijn:

De onderhoudsfrequentie
Onderhoudsintervallen worden langer door de betere kwaliteit van de (personen)auto en de uitgebreidere toepassing van elektronica. De markt voor auto-onderhoud zal daarom de komende jaren in Nederland verder krimpen.

Het gemiddeld aantal gereden kilometers
Het gemiddeld aantal kilometers daalt de laatste jaren licht, naar rond de 13.000 kilometer per jaar (in 2015). De particuliere autobezitter rijdt ongeveer 11.600 kilometer per jaar, de zakelijke automobilist rijdt steeds minder, nu rond de 24.000 kilometer (bron: Aumacon/CBS).

De reparatiegevoeligheid
Technologische ontwikkelingen hebben gezorgd voor:

  • toename in het gebruik van elektronica in auto's;
  • afname van de storings- en reparatiegevoeligheid;
  • afname van het zelf sleutelen door de toegenomen complexiteit van de auto;
  • toename van het gebruik van componenten. Bij het verhelpen van storingen wordt vaker een volledig component vervangen, waardoor het repareren afneemt;
  • variabele- in plaats van vaste onderhoudsintervallen bij diverse merken.

Hier staat tegenover dat:

  • de consument steeds hogere eisen stelt aan veiligheid en comfort. Personenauto’s zijn steeds meer van extra's voorzien als airconditioning, airbags, startonderbrekers, telefoons en navigatiesystemen, met de kans op bijbehorende storingen;
  • steeds meer autobezitters langer met hun auto blijven doorrijden. De gemiddelde leeftijd van een personenauto is in de afgelopen tien jaar gestegen van circa 8,5 jaar naar ruim 10 jaar medio 2016 (bron: CBS).

APK
De verplichte jaarlijkse Algemene Periodieke Keuring (APK) voor personenauto's en bestelauto's ouder dan drie jaar zorgt voor een structurele vraag naar reparatie en onderhoud bij professionele autobedrijven. Het aantal APK-keuringen ligt op circa 7 miljoen stuks per jaar, waarvan 6 miljoen personenauto's. Van deze APK-keuringen wordt circa 65% uitgevoerd door de universele autobedrijven, fastfitters en keuringsstations. Nieuwe personenauto’s (met een ledig gewicht tot 3.500 kg) en lichte bedrijfsauto’s (met een maximaal toegestane massa tot en met 3.500 kg) die op benzine rijden moeten gekeurd worden als de auto 4 jaar oud is en vervolgens twee keer om de 2 jaar en vervolgens jaarlijks (4-2-2-1-1). Nieuwe personenauto’s en lichte bedrijfsauto’s die op diesel, gas of andere brandstoffen rijden (eventueel in combinatie met elektrisch) moeten worden gekeurd na 3 jaar en vervolgens jaarlijks (3-1-1).

Vraag naar individuele mobiliteit
De individuele mobiliteit laat na jarenlange stijging nu een afvlakkende groei zien. Het autobezit bij huishoudens is nu bijna één personenauto per 2 inwoner. Het totale actieve wagenpark (personenauto's) ligt op ruim 8 miljoen personenauto's die in Nederland rondrijden, waarvan ruim de helft gebruikt is aangeschaft. Gemiddeld rijdt de consument daar ongeveer twee jaar mee.

Verkoop gebruikte personenauto's (x 1.000 stuks)

 20122013201420152016
Verkoop door bedrijven1.0431.0151.0321.0801.128
Verkoop door particulieren731705680667682
Totaal1.7741.7201.7121.7471.810

Bron: VWE

 

Aanbod

Volgens RAI Vereniging wordt de markt voor het onderhoud en reparatie aan auto’s door circa 4.500 onafhankelijke autobedrijven bediend. Dit is inclusief fastfitters, exclusief schadeherstelbedrijven.

Garageformules populair
Steeds meer universele autobedrijven zoeken aansluiting bij een formule. Een belangrijke reden is het feit dat formules sterkere inkoopvoorwaarden kunnen stellen voor onderdelen. Garageformules bieden de garagist ook een merknaam. Dat de laatste tijd sprake was van een hausse aan nieuwe garageformules heeft een andere oorzaak. Zo is de zogeheten aftermarket in zwaarder weer terecht gekomen. Zo bezien is aansluiting bij een formule een strategische keuze van de garagist.

Aansluiting bij een formule heeft meer voordelen. Zo is er vaak gebiedsbescherming en faciliteert het kennis die autofabrikanten maar mondjesmaat ter beschikking van de garages stellen. Ook is het eenvoudiger om goede afspraken te maken met bijvoorbeeld leasepartijen.

Aumacon, samensteller van de Garageformule Top 40 (zie tabel hieronder) voorspelt dat het onafhankelijke, zelfstandige autobedrijf komt te vervallen.

Top 10 Formules in de automotivebranche

RangFormulenaamAantal vestigingen 2016Aantal vestigingen 2015
1Bosch Car Service394382
2Vakgarage258246
3Autocrew185164
4Kwik-fit176179
5Profile Car & Tyreservice172179
6AutoProfijt164131
7Requal Erkend Reparateur125122
8Euromaster100105
9AD Autobedrijf95105
10CarXpert9097

Bron: AUMACON Garageformule top 40, 2016

Im-/export gebruikte auto’s
Een groeiend aandeel in het aanbod van gebruikte auto’s is het gevolg van rechtstreekse invoer door handelaren en eindgebruikers. De import van occasions groeit al enkele jaren sterk. In 2016 groeide de import groeide met maar liefst 20,1%. Er werden 168.301 gebruikte personenauto’s geïmporteerd, in 2015 waren dat er 140.164. 63% van deze importauto’s is afkomstig uit Duitsland, 19% uit België. Samen met Frankrijk, Spanje en Italië zijn deze landen verantwoordelijk voor bijna 90% van de import van onze occasions. En twee derde van alle occasions die uit Duitsland wordt geïmporteerd zijn hatchbacks of kleine mpv’s (bron: VWE).

In 2016 zijn er bijna 235.000 occasions geëxporteerd (-2,9%). Net als voorgaande jaren was Polen met bijna 25% de belangrijkste exportbestemming. Buurland België nam de tweede plek in met 10,3% en Roemenië de derde plek met 9,2%. De Volkswagen Golf is de meest geëxporteerde auto (bron: VWE).

 

Omzet

Aftersales in 2016: +11% onderhoud
In 2016 nam het aantal onderhoudsmomenten ten opzichte van 2015 met 1,5 miljoen toe, naar 15,6 miljoen. Een stijging van 11%. Omgerekend hebben in 2016 ruim 7,2 miljoen personenauto’s een werkplaats bezocht, oftewel 89,8% van het totale rijdende wagenpark in Nederland. Door deze ontwikkeling steeg de onderhouds- en reparatieomzet voor autobedrijven afgelopen jaar met 9% vergeleken met 2015, naar 3,8 miljard euro. Gemiddeld werd per auto i n2016 529 euro uitgegeven aan onderhoud en reparaties, 4 euro meer dan in 2015. Voor auto’s in de leeftijd van 7 tot 10 jaar gaven de eigenaren afgelopen jaar het meeste uit: 629 euro, terwijl dat voor nieuwe auto’s van 0 tot 3 jaar 464 euro was. Per werkplaatsbezoek lag het gemiddelde bedrag in 2016 op 246 euro ten opzichte van 249 euro een jaar eerder (bronnen: BOVAG, RAI Vereniging, 2017).

Aftersales in 2021: minder omzet uit dezelfde hoeveelheid werk
Autobedrijven krijgen in de komende vijf jaar te maken met een omzetdaling uit aftersales van 3,2% tot 4,4 miljard euro. Het aantal onderhoudsmomenten blijft nagenoeg gelijk (-0,3%). Dat blijkt uit het onderzoek Aftersales 2021 in opdracht van RAI Vereniging. De belangrijkste groei zit volgens het rapport in ruitherstel. Zowel de omzet als het aantal garagebezoeken voor ruitherstel nemen in de komende jaren toe. Dit als gevolg van de hoeveelheid complexe techniek die met name in de voorruit van auto's verwerkt zit. Ook aan bandenservice hebben autobedrijven in de komende jaren meer werk (+5,5%) maar de omzet uit banden daalt met 6,2%.