Rabobank Cijfers & Trends

Een visie op branches in het Nederlandse bedrijfsleven.
40e jaargang editie 2016/2017


Detailhandel non-food

  • VOLUME
  • SENTIMENT
  • PROGNOSE

VOLUME

1 tot 3% licht groeiend

SENTIMENT

Neutraal

PROGNOSE

Neutraal

Perspectief

Economisch herstel zet langzaam door, maar fundamentele veranderingen blijven
Voor 2017 verwacht de Rabobank een volumestijging van ongeveer 2,5% vergeleken met 2016. De omzet zal naar verwachting stabiliseren. De detailhandel moet zich aanpassen aan een situatie waar de consument fundamenteel andere eisen stelt aan winkels en winkelen.

Het consumentenvertrouwen neemt toe en er is sprake van economisch herstel. Veranderend koopgedrag als gevolg van sterk toegenomen technologische mogelijkheden, de komst van internationale concurrentie en een verdere branchevervaging zorgen echter op middellange termijn voor verdere verslechtering van de retail. Teveel retailers hebben niet of te laat gereageerd, waardoor de achterstand tot de early adopters en nieuwkomers (te) groot is. Een inhaalslag is vaak niet mogelijk als gevolg van ontbrekende ondernemerskwaliteiten of traditionele bedrijfsvoering. Ook is de financiële slagkracht beperkt en uitgehold door de crisis. Voor kleinere spelers zijn er nog veel onbenutte kansen op het gebied van samenwerking en online strategie

De retailsector bevindt zich in de volwassenheidsfase. De technologische ontwikkelingen zorgen echter voor een nieuwe disruptive levensfase. Een groot aantal (traditionele) retailers bevindt zich in een dalende tendens. Veel winkelgebieden hebben hierdoor te maken met leegstand.

Een drietal bewegingen zal moeten worden ingezet of versneld:

  • Van ‘centraal’ naar ‘lokaal’ (one size offer fits all kan niet meer);
  • Van ‘kanalen’ naar ‘grenzeloos’ (grenzen vervagen en kanalen bestaan niet meer);
  • Van ‘massa aanbod’ naar ‘maatwerk’ (producten die overal te koop zijn volstaan niet meer).

Kennis over de klant, zijn koopgedrag en smaakvoorkeuren is daarom cruciaal, evenals de vaardigheid om deze kennis (‘big data’) om te zetten in nieuwe, relevante, op maat gesneden proposities (‘smart data’).

Niet iedereen gaat het redden
Ook op middellange termijn blijft het zaak om continu te blijven aanpassen aan de veranderingen in de markt. De leegstand in de diverse winkelgebieden zal verder met vastgoedeigenaren en lokale politiek aangepakt moeten worden. Lukt dit niet, dan zal de aantrekkelijkheid van het fysieke verkooppunt snel aan toegevoegde waarde verminderen. De Rabobank verwacht dat dit niet in ieder winkelgebied gaat lukken, dus locatiekeuze is een belangrijk onderwerp in de komende jaren, evenals flexibiliteit om in te spelen op wisselende omstandigheden. Per saldo verwacht de Rabobank op middellange termijn een verdere stabilisatie van het volume in de detailhandel non food.

 

Trends

  • Toename (internationale) concurrentie door toetreding buitenlandse winkelbedrijven, zowel offline als online;
  • Toenemende branchevervaging;
  • De consument wil kopen waar en wanneer hij wil. Verkoop via en aanwezigheid in meerdere kanalen (omnichannel) is noodzakelijk;
  • Demografische verschuivingen zoals toenemende vergrijzing en meer eenpersoonshuishoudens/singles;
  • Consumenten hechten steeds meer waarde aan maatschappelijk verantwoord ondernemen en duurzaamheid;
  • Consumenten hebben minder tijd en maken keuzes: offline, online, gemak, snelheid, genieten en beleven;
  • Locatiekeuze wordt steeds belangrijker. Waar wil de consument welk product kopen?

 

Kansen en bedreigingen

  • De consument is mondiger en machtiger dan ooit. Social media hebben een grote invloed op de keuze van de consument en de detaillist moet open staan voor feedback;
  • Gamification bij de inzet van sociale media blijkt zeer effectief te zijn;
  • De ondernemer moet zich weten te onderscheiden, bijvoorbeeld door een duidelijke doelgroepkeuze, uniek assortiment, gemak, service, beleving en kwaliteit of door aan te sluiten bij een samenwerkingsverband;
  • Kennis over de klant, zijn koopgedrag en smaakvoorkeuren is, evenals de vaardigheid om deze kennis (‘big data’) om te zetten in nieuwe, relevante, op maat gesneden proposities (‘smart data’);
  • De consument laat zich niet meer labelen en vertoont een wisselend (hybride) consumentengedrag;
  • Producenten stappen steeds vaker, veelal online, in het directe verkoopkanaal;
  • De ontwikkeling van werkloosheid, koopbereidheid, cao-lonen, economische groei/krimp (salarissen, huizenprijzen, aandelenmarkten) en de inflatie beïnvloeden het consumentenvertrouwen in sterke mate en dus ook de groeimogelijkheden van de detailhandel;
  • De toetredingsdrempel is laag en de concurrentie is dan ook fors. Hierdoor is de prijsconcurrentie in de sector groot;
  • Inspelen op trends vereist middelen en kennis. Samenwerking in de keten en/of met andere ondernemers speelt een steeds belangrijkere rol.