Rabobank Cijfers & Trends

Een visie op branches in het Nederlandse bedrijfsleven.
40e jaargang editie 2016/2017


Food

  • VOLUME
  • SENTIMENT
  • PROGNOSE

VOLUME

1 tot 3% licht groeiend

SENTIMENT

Gematigd positief

PROGNOSE

Gematigd positief

Perspectief

Volumegroei is de komende jaren niet vanzelfsprekend in de Nederlandse voedingsmiddelenindustrie. De groei in de Noordwest-Europese voedingsmiddelenindustrie steekt schril af bij de groeipercentages van opkomende markten in Zuid-Amerika, Azië en Afrika. Dat zal de komende jaren ook niet veranderen. De reële omzetgroei in de Nederlandse markt blijft ook de komende vijf jaar naar verwachting beperkt tot nog geen 1% per jaar. Omzetgroei in de Nederlandse markt ligt dus niet voor het oprapen. Dat betekent echter niet dat groei onmogelijk is. De thuismarkt als geheel is misschien stabiel, maar onder de oppervlakte verandert er genoeg. De bevolkingspiramide vlakt af, consumenten zijn steeds lastiger in een hokje te plaatsen, de grenzen tussen foodretail en foodservice vervagen. Vaste patronen in de keten worden doorbroken en de verandering wordt versneld door devices, omnichannel distributie, toepassing van data en behoefte aan transparantie.

Foodretail is in de keten dominant. Macht verschuift naar de schakels die de verbinding maken met de consument. Dus daardoor komt de macht verder van de producent te liggen. Door overcapaciteit blijft er een focus op prijs en druk op marge in alle schakels van de voedselketen.


Trends

  • Verduurzaming van de voedselketen:
    • Terugdringen van verspilling en het tot waarde brengen van reststromen;
    • Eiwittransitie. Consumptie en productie van plantaardige eiwitten ten koste van dierlijke eiwitten. Voorbeeld hiervan: opkomst van veganisme;
    • Groei van het biologisch marktaandeel;
  • Voedselveiligheid, gezondheid en gemak:
    • De aandacht voor voedselveiligheid, transparantie en leveringsbetrouwbaarheid zijn geen onderscheidende aspecten meer, maar licence to operate;
    • Aanbieders van non-foodartikelen nemen foodartikelen op in het assortiment. De behoefte en het gedrag van de klant worden centraal gesteld en hieromheen wordt een pallet van diensten en producten gebouwd en volumestromen worden gebundeld;
    • Klantloyaliteit en merkbeleving nemen af;
  • Nauwere samenwerking leveranciers en foodretailers:
    • De verhoudingen tussen producenten en handelaren zijn in relatief korte tijd veranderd. Verschillende exporteurs hebben relaties met producentengroepen en telersverenigingen opgebouwd om zo verzekerd te zijn van voldoende product. Daartegenover is een beweging gaande dat telersverenigingen insteken op een rechtstreekse relatie met de retail;
  • Toepassing van nieuwe technologieën:
    • De traditionele (single) keten is gewijzigd naar omnichannel (combinatie van clicks & bricks). Het traditionele kanaaldenken is passé. Producten en diensten moeten omnichannel worden aangeboden, waarbij alle kanalen identieke content moeten bevatten; Schakels in de keten die nauwelijks wat toevoegen worden uit de keten gedrukt. 


Kansen en bedreigingen

  • De unieke combinatie in Nederland van mainportfunctie, lokale productie, aanwezige kennis en logistiek maakt jaarrondlevering van een breed assortiment mogelijk;
  • Wijziging van consumentengedrag en eetpatroon naar verse, voorverpakte, producten, snacks en convenienceproducten. Gemak staat hierbij centraal, maar wel in de combinatie met een goede kwaliteit van het product en een scherpe pricing;
  • Voedselveiligheid en traceerbaarheid. Door recente voedselschandalen is het vertrouwen van de consument in de foodketen geschaad. Dit leidt enerzijds tot toenemende wet- en regelgeving om te komen tot verantwoorde productieprocessen. Anderzijds eist de consument meer transparantie en kiest sneller voor biologische producten of keurmerken;
  • Koppeling van food met lifestyle en gezondheid. Food = hot en in toenemende mate een onderdeel van iemands levensstijl; je bent wat je eet. De consument vraagt daarom ook steeds vaker naar een uniek en authentiek product waarmee hij zich kan onderscheiden en zijn eigen identiteit verder kan ontwikkelen. Dit vertaalt zich in afnemende klantloyaliteit van mainstream producten. Tegelijkertijd wordt de consument zich steeds bewuster van de impact van voeding op de gezondheid;
  • Gebruik van social media. Food wordt steeds vaker gebruikt door de consument om zich ook op social media te profileren. Via blogs en vlogs, maar ook via de bekende social-media-kanalen worden producten geprezen of afgekraakt, recepten gedeeld en bedrijven van reviews voorzien. Online platforms nemen zo in toenemende mate een relevante positie in de keten in en proberen de consument te verleiden via hen te kopen, reserveren of bestellenInspelen op veranderd consumentengedrag.